پیشینه باجروان

پیشینه تاریخی باجروانب - باجَرْوان:"باجَرْوان"،شهر و دژی در موقان(مغان) آذربایجان، جنوب رودخانه ارس و میان اردبیل و برذعه در ارّان بوده و امروزه، اثری از آن به عنوان شهریادشده ،قابل مشاهده نیست. باجَرْوان، در منابع تاریخی و جغرافیایی، گذشته ازشکل معمول آن یعنی"باجَرْوان"(ابن خرداذبه:1889م،ص120؛ابن رُسته: 1356،ص122؛ یاقوت:بی تا،ج1،ص313؛ مستوفی :1362،ص90؛ابن اثیر: 1402ق،ج5،ص161؛حاجی خلیفه:2009 م،ص393 ؛ مدخل " باجروان "،EI2)،به صورت های ،"باجْرَوان"(ابن خرداذبه :همان ،ص124؛ مقدسی:2003م،ص71؛ مدخل " باجروان "،1976م: ACE)،"باشَرْوان"(حمزه اصفهانی :1367، ص 15)،"باقْرَوان (مدخل "باجروان " ، همان: ACE)،"ماجَرْدان " (شیروانی:1339 ،ص140) و"ماجَرْوان"(حاجی خلیفه: همان،ص 380؛ اعتماد السّلطنه :1367، ج1،ص248) نیز آمده است.پایه گذاری باجروان،گاهی به "شروین برنیان، حاکم سرزمین"استبی(دشتی)"،ناحیهای بزرگ میان ری و همدان ، انتساب داده شده و وجه تسمیّهی باجروان را با بانی آن مرتبط دانسته اند. در این باره، برخی مورّخین، باجروان را از بناهای دوران پادشاهی یزدگرد [دوّم] ساسانی(حک438-457م)، عنوان کرده (اصفهانی – حمزه -:1367،ص15 ؛ مجمل التّواریخ:1318 ،ص86 ) و گویند که، یزدگرد پسر یزدگرد بزه کار[اوّل] پسر بهرام گور، شروین برنیان، رئیس ولایت استبی را، به روم فرستاد و فرمانروائی آنجا را بدو سپرد. آنگاه، وی پس از بیست سال حکومت ،بلاد روم را به دست پسر پادشاه روم قرار داد، جز شهری که آن را"باشروان" نامید و این، همان شهری است که پس از تعریب ،"باجروان"، خواندند.(حمزه اصفهانی،همان) نیز به نظر مینورسکی ،باجروان، در گويش محلي ايرانيان شاید به معني "بازار وان" باشد. و مسير بالاتر از بلقارو [بالهارود ]، اكن